Gai cột sống là căn bệnh chỉ nghe thấy tên đã khiến nhiều người sợ hãi. Không chỉ gây đau nhức, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, biến chứng của gai cột sống còn có thể gây nguy hiểm tới tính mạng con người. Đó là lý do, chúng ta cần phải hiểu đúng và nắm rõ thông tin về bệnh gai cột sống.

Bệnh gai cột sống là gì?

Gai cột sống là một căn bệnh thoái hóa cột sống, hình thành bởi sự phát triển thêm ra của xương(gai xương) trên thân đốt sống, đĩa sụn và các dây chằng quanh khớp.

Gai xương là các mỏm xương hoặc điểm lồi nhô ra tại các khớp khi bề mặt của khớp bị tổn thương. Vị trí mọc gai là mặt trước và bên của cột sống, thường thấy ở khu vực thắt lưng và đốt sống cổ.

Gai xương là các mỏm xương hoặc điểm lồi nhô ra tại các khớp khi bề mặt của khớp bị tổn thương

Nguy cơ mắc bệnh gai cột sống tăng theo độ tuổi, đặc biệt là lứa tuổi 40 trở lên, nam nhiều hơn nữ. Đối tượng dễ bị gai cột sống là những người già, người lao động nặng, dân văn phòng và cả phụ nữ ở tuổi mãn kinh. Đa phần, những người trên 60 tuổi thường có những gai xương này mà không biết và chỉ tình cờ tìm ra khi chụp hình X-quang cơ thể.

Triệu chứng nào để nhận biết dấu hiệu của bệnh gai cột sống

Đa số, bệnh nhân bị gai cột sống không có những triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi gai cọ xát với xương hoặc cọ xát với dây chằng, rễ dây thần kinh thì người bệnh mới thấy đau và thường gặp là đau vai, đau thắt lưng, tay bị tê.

Một số biểu hiện gai cột sống như:

  • Đau thường xuất hiện ở cổ, thắt lưng, đặc biệt là khi đứng hoặc đi.
  • Nếu gai cột sống lưng thì có thể thấy đau tập trung ở giữa thắt lưng, lan tỏa xuống vùng hông và đau dọc xuống hai chân. Còn trường hợp gai cột sống cổ sẽ bị đau vùng cổ, kéo lên đỉnh đầu gây đau buốt nửa đầu, chóng mặt, buồn nôn, nặng thì cơn đau lan xuống vai và cánh tay làm tê tay.
  • Cảm giác bất thường hoặc mất cảm giác ở phần cột sống liên quan.
  • Đau tăng lên khi đi lại hay vận động nhiều và giảm khi nghỉ ngơi.
  • Cơ bắp yếu đi, đặc biệt là ở tay và chân do dây thần kinh bị chèn ép.
  • Mất cân bằng cơ thể
  • Nếu ống tủy bị thu hẹp quá, bệnh nhân sẽ mất kiểm soát đường đại tiểu tiện.

Cơ chế hình thành và nguyên nhân gai cột sống

Bệnh gai cột sống bắt nguồn từ việc đĩa đệm tại giữa hai đốt sống bị thoái hóa. Do chịu ảnh hưởng bởi tuổi tác, áp lực mạnh từ việc vận động, các bao xơ đĩa đệm bị mất nước, nứt vỡ và xẹp đi. Từ đó, các đốt sống liền kề tiếp xúc trực tiếp với nhau và mòn dần do ma sát. Kéo theo đó sẽ hình thành các gai xương, gây đau và cản trở cử động của các khớp.

nguyên nhân gây gai cột sống

Tuổi tác là một nguyên nhân gây gai cột sống

Theo thống kê cho thấy, có 3 nguyên nhân chính dẫn đến hình thành gai cột sống:

  1. Viêm xương khớp hoặc viêm gân: Quá trình viêm lâu ngày làm phần sụn đốt sống bị hao mòn, khiến bề mặt sụn trở nên thô ráp, xù xì và cuối cùng hai bề mặt xương tiếp xúc, cọ xát với nhau. Phản ứng này làm kích thích các tế bào tạo xương tự chỉnh sửa lại, cuối cùng dẫn đến việc xương thừa, gai mọc ra.
  2. Gai cột sống do sự lắng đọng canxi ở các dây chằng, gân tiếp xúc với đốt sống: Trường hợp này thường gặp trong thoái hóa cột sống ở những người lớn tuổi. Khi sụn khớp bị thoái hóa và xẹp xuống, các dây chằng giữa các đốt sống sẽ chùng giãn. Từ đó, cơ thể sẽ có phản ứng tự nhiên làm cho dây chằng dầy lên để có sức giữ vững cột sống. Lâu ngày, canxi sẽ tụ lại trên dây chằng và tạo ra gai xương.
  3. Chấn thương: Gai xương có thể là kết quả của việc xương tự tu bổ sau khi liên tục bị chấn thương như sức ép, va chạm, cọ xát.

Bệnh gai cột sống có nguy hiểm không? Biến chứng mà gai cột sống gây ra là gì?

Đối với những người bị gai cột sống, họ phải chịu những đau đớn khắp cơ thể khiến việc cử động bị hạn chế. Mọi sinh hoạt trong cuộc sống đều trở nên khó khăn và phải nhờ đến sự trợ giúp của người khác. Nếu chỉ dừng lại ở đau đớn, thì có lẽ gai cột sống không thực sự nguy hiểm. Nhưng một khi bệnh nặng, biến chứng xuất hiện từ việc chèn ép dây thần kinh gây bí tiểu, táo bón, đại tiểu tiện không tự chủ, bệnh nhân có thể bị tàn phế , thậm chí là tử vong. Những biến chứng nguy hiểm đó cần phải được phát hiện và điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Biện pháp phòng ngừa bệnh gai cột sống hiệu quả

Hãy áp dụng một số biện pháp sau để phòng ngừa bị gai cột sống:

  • Hạn chế làm công việc khuân vác nặng nhọc. Tránh chấn thương và các tư thế gây chấn thương vùng cột sống do chơi thể thao, mang vác hoặc tai nạn,…
  • Kiểm soát cân nặng, giảm cân nếu bị béo phì để giảm tải lực đè lên cột sống.
  • Có một chế độ dinh dưỡng đầy đủ các chất, đặc biệt là những thực phẩm giàu canxi, tăng cường ăn rau xanh, trái cây và hạn chế chất béo. Không hút thuốc, không sử dụng các chất kích thích khác.
  • Luôn giữ cột sống ở tư thế tốt, tránh đứng hoặc ngồi sai tư thế quá lâu, luân phiên thay đổi tư thế.
  • Thường xuyên tập thể dục đều đặn, nên tập các động tác cử động vùng cột sống cổ và vùng cột sống thắt lưng. Tránh những môn thể thao quá sức, hãy chọn các bài tập nhẹ nhàng như bơi lội, yoga, đi bộ,…

Thường xuyên tập thể dục để phòng bệnh gai cột sống